Çocuk Diş Hekimliği (Pedodonti)
Pedodonti, diğer bir adıyla çocuk diş hekimliği, doğumdan daimi dişlenme tamamlanana kadar geçen süreçte bebek, çocuk ve genç erişkinlerin ağız ve diş sağlığı ile ilgilenen bir diş hekimliği dalıdır.
Çocuklarda İlk Muayene
Dünya Sağlık Örgütü ve Amerikan Pediatrik Diş Hekimleri Birliği, çocuklarda ilk diş muayenesinin ilk diş çıktıktan sonra genellikle 6 ay – 1 yaş arasında yapılmasını önermektedir. İlerride oluşabilecek problemleri önlemek amacıyla bu dönemde yapılan diş hekimi ziyaretleri ile doğru beslenme, emzirme ve doğru diş temizliği hakkında ailenin bilgi edinmesi oldukça önemlidir.
Koruyucu Diş Hekimliği ve Uygulamaları
Koruyucu diş hekimliği, ilk diş sürmesiyle beraber yaklaşık 13-14 yaşına kadar çocuğun ağız ve diş sağlığında meydana gelebilecek problemleri çözmenin yanı sıra problemin oluşmasını engellemeyi amaçlayan uygulamaları içerir.
Uygulamalar arasında düzenli diş hekimi kontrolleri, beslenmenin düzenlenmesi, doğru diş temizliğinin öğretilmesi ve parmak emme, tırnak yeme gibi kötü alışkanlıkların önlenmesi yer alır.
Fissür Örtücü Uygulaması
Azı dişlerinin çiğneme yüzeylerinde bulunan pit ve fissür denilen girinti-çıkıntılar çürük gelişimine en fazla eğilim gösteren alanlardır. Bu alanlar bakterilerin ve gıda artıklarının birikimi için ideal olup temizliği de zor bölgelerdir. Fissür örtücü işlemi, çürük oluşmadan önce bu pit ve fissürlerin beyaz bir kapatıcı madde ile kapatılması işlemidir. Uygulama ağrısızdır ve dişte herhangi bir aşınma işlemi yapılmaz.
Fluorid Uygulaması
Fluorid, çürük oluşumunu önlemedeki etkisi araştırmalarla kanıtlanmış bir elementtir. Dişin en dış tabakası olan mineyi kuvvetlendirerek çürümelere karşı daha dirençli hale gelmesini sağlar. Ayrıca diş çürümesine sebep olan bakterilerin asit üretimini engellemeye yardımcıdır.
Türk Pedodonti Derneği ve Türk Diş Hekimleri Birliği, çürük önlemek için kullanılan fluor kaynaklarının toksik dozda fluor içermediğini ve dolayısıyla güvenli olduğunu bildirmiştir.
Yer Tutucu Uygulamaları
Çürük veya travma sebebiyle süt dişlerinin erken kaybı gözlendiğinde, oluşan boşluk yandaki dişlerin kayma hareketiyle kapanır. İleride meydana gelebilecek çapraşıklık gibi durumları önlemek amacıyla, altındaki kalıcı dişler çıkana kadar mevcut boşluğun korunmasını sağlayan sabit veya hareketli yapıların çekim bölgesine uygulanması işlemidir.
Yapımı ve kullanımı oldukça basittir. Çekimden sonra çekim bölgesinden ölçü alınır ve çocuğun yaşına ve boşluğun büyüklüğüne göre özel olarak diş teknisyenleri tarafından yapılarak ağıza uygulanır.
Genel Anestezi Altında Diş Tedavisi
Diş hekimi korkusu olan, iletişimde güçlük yaşanan veya yaşı çok küçük çocukların diş tedavilerinin diş koltuğunda yapmak her zaman mümkün değildir. Böyle durumlarda çocuğun ağzında bulunan tüm çürük dişlerin tedavisinin tek seferde yapılması mümkündür.
Genel anestezi kararından önce hasta anestezi uzmanı ile görüştürülerek uyutulmasında herhangi bir sakınca olup olmadığı değerlendirilir. Tam teşekküllü bir hastanede anestezi doktorunun eşliğinde pedodontist tarafından tüm işlemler tek seansta ağrısız bir şekilde yapılır. İşlemden sonra çocuk 2-3 saat gözlem altında tutulduktan sonra aynı gün içinde taburcu edilebilir.
Travma Sonrası Müdahale
Diş travmaları; yeni yürümeye başlayan 1-3 yaş ve okul çağı dönemi olan 7-10 yaş arasındaki çocuklarda daha fazla görülmektedir. Travmadan en çok üst ön kesici dişler etkilenmektedir.
Özellikle diş kırığı ve dişin tamamen yerinden çıkması gibi komplike diş travmalarında, travmanın meydana gelmesiyle diş hekimine başvuru zamanı arasında geçen süre önem taşımaktadır. Dişin tamamen çıkması durumunda, çıkan diş kök kısmına dokunmadan temiz su ile yıkanmalı ve sonrasında süt içerisine koyularak mümkün olan en kısa sürede (bir saat içinde) diş hekimine başvurulmalıdır.