Protetik diş tedavisi, ağız ortamındaki eksik herhangi bir kısmı tamamlamak üzere çalışan ve bu eksiklikleri gideren diş hekimliği dalıdır.
Tam Protezler (Total Protezler)
Dişsiz çenelere uygulanan, yumuşak dokular tarafından desteklenen ve klasik protez yöntemleriyle çene kemiklerinin çevresine eyer gibi oturan protezlerdir.
Kişiye özel ölçü kaşıkları kullanılarak ölçü alınır. Yapım süresi yaklaşık bir haftadır. Yumuşak doku adaptasyonu daha uzun sürer ve uyum döneminde hasta-hekim işbirliği gerektirir. Tutuculuk tamamen kemik ve dişeti miktarı ile yoğunluğuna bağlıdır.
Hassas Bağlantılı Protezler
Kısmi diş kayıplarında uygulanan protezlerdir. Hem sert dokulardan (dişler) hem de yumuşak dokulardan (dişeti/kemik) destek alırlar. Yüksek tutuculuk ve konfor seviyeleri sunar. Halk arasında "çıtçıt protez" olarak da bilinir.
Önce kalan dişlere metal destekli porselen uygulanır ve bu restorasyonlara erkek ataçman bileşenleri yerleştirilir. Hareketli kısımların tasarımı için yeni ölçüler alınır. Tamamlayıcı ataçman bileşenleri hareketli kısımların içine yerleştirilir. Yapım süresi iki aşamada 2-3 hafta gerektirir.
Hibrit Protezler
Özellikle implant destekli uygulamalar için tasarlanmıştır. Hasta çene kemiği hacmi ve kalitesine göre implant planlamasına bağlı olarak seçilir. Dişsiz hastalar için en konforlu seçenektir.
İmplant tamamlandıktan sonra özel implant abutment bileşenleri kullanılarak protez planlaması için ölçü alınır. Her yapım aşaması ağız içi provalarla birlikte ilerler. Protezler hasta implantlarına özel iç vidalarla sabitlenir ve ağız içinde sabit kalacak şekilde tasarlanır.
"All on Four" protokolleri ile bazen 48 saat içinde yapım tamamlanarak implant yerleştirme gününde geçici protez takılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Hangi protezi seçmeliyim?
Seçim konfor seviyelerine göre en yüksekten en düşüğe doğru yapılır. Diş varlığı, dişeti/kemik sağlığı kalitesi ve diş kaybı konumu protez seçeneklerini belirler. Diş hekimleri uygun seçenekleri sunarken hasta tercihini kabul edilebilirlik ve maliyet açısından korur.
Tüm dişlerimi kaybettim — mutlaka tam protez mi yaptırmalıyım?
Daha önce geçiş protezi deneyimi olmayan hastalar genellikle tam proteze uyum sağlamakta zorlanır. Bu nedenle implant destekli hibrit protezler sıklıkla önerilir.
Protezlerle yemek yiyebilir miyim?
Protezler estetikten önce işlevi ön planda tutar. Sabit veya hibrit protezler normal kesme, ısırma ve çiğneme imkânı sağlar. Hareketli olan tam protezler bazı fonksiyonel tavizler gerektirebilir — bu da hibrit alternatiflerin önerilmesini destekler.
Protezlerimi nasıl temizlemeliyim?
Sabit protezler doğal dişler gibi temizlenir: kapanma kenarları ve köprü altları için arayüz fırçaları ve diş ipi kullanılır. Hareketli protezlerin çıkarılabilir kısımları çıkarılıp fırçalanabilir. Tam protezler geceleri çıkarılmalı, temizlenmeli ve kuru muhafaza edilmelidir.
Ne gibi önlemler almalıyım?
Temizliğe öncelik verin. Sabit protezler standart yöntemler (diş fırçası, diş ipi) gerektirir. Tam protezler geceleri çıkarılmalı, temizlenmeli ve kuru saklanmalıdır — nem bakteri büyümesini ve renk değişimini teşvik eder.
Kırılan protezler tamir edilebilir mi?
Hareketli protezler en büyük avantajı sunar: çıkarılıp laboratuvarda tamir edilebilir. Sabit protezler ağız içi tamirler alabilir; ancak önemli veya tekrarlayan kırıklarda yenileme gerekebilir.
Aynı protez tekrar yaptırılabilir mi?
Ölçüler ve fotoğraflar kullanılarak replikasyon mümkündür, ancak memnun olunmayan alanların iyileştirilmesiyle değiştirilmesi tercih edilir.
Kilo değişimleri protez tutuculuğunu etkiler mi?
Tutuculuk sorunları oluştuğunda (protezin yerinden çıkması, doku baskısı) laboratuvar ayarlaması optimal uyumu geri kazandırır.
Sistemik hastalığı olan hastalara protez yapılabilir mi?
Hiçbir protez yaklaşımı sistemik kontrendikasyon sunmaz. Kemik kaybı veya diyabet hastaları lokal sert dokular sağlıklı kaldığında hareketli veya sabit protez alabilir. Hibrit protezler yeterli lokal kemik yoğunluğu ve sistemik olarak kontrollü sağlık durumu gerektirir.
Protezlerin ömrü var mıdır?
Evet. Kullanımdayken protezler risk altındadır. Minimum beklenen süre dört yıldır, doğru temizlik ve bakımla uzatılabilir. Tam porselen ve tam protezler en uzun ağızda kalma süresi için tasarlanmıştır.
