Diş kaynaklı yüz asimetrisi; erken diş kayıpları, hatalı yapılan dolgu/kaplamalar, diş sıkma (bruksizm) veya genetik kapanış bozuklukları nedeniyle yüzün bir yarısında kas ve çene kemiği dengesizliğinin oluşmasıdır. Bu durum genellikle tek taraflı çiğneme alışkanlığına bağlı olarak çene kaslarının asimetrik gelişmesine yol
açabilir.
Diş kaynaklı yüz asimetrileri, yalnızca estetik görünümü değil; çiğneme fonksiyonunu, çene eklemini ve ağız sağlığını da etkileyebilen durumlar arasında yer alır.
Uzun süre tedavi edilmeyen eksik dişler, çene kemiğinde hacim kaybına neden olabilir. Bunun sonucunda yüz dokularının desteği azalabilir ve özellikle yanak, dudak çevresi veya çene hattında değişiklikler meydana gelebilir.
Diş Kaynaklı Yüz Asimetrisinde Tedavi Planlaması
- Ortodontik Tedaviler: Diş teli veya şeffaf plaklar kullanılarak çapraz kapanışlar düzeltilir, dişler ideal hizaya getirilir ve çene yapısındaki bozukluklar giderilir.
- Çene Eklemi (TME) Tedavisi ve Botoks: Diş sıkmaya bağlı gelişen yüz asimetrisinde, masseter kasına uygulanan botoks kası gevşetilip hacmini küçülterek, eklem rahatlatılır.
- Protetik Tedaviler: Yüksek yapılmış dolgular düzeltilir, eksik dişler implant veya protezlerle tamamlanarak hastanın iki tarafı da eşit şekilde kullanması sağlanır.
- İskeletsel Cerrahi: Dişleri düzeltmek tek başına yeterli gelmiyorsa ve iskeletsel bir çene eğriliği mevcutsa ortognatik cerrahi (çene ameliyatı) uygulanabilir.
Göz Önünde Bulundurulması Gerekenler
Asimetrinin tedavi planlaması; nedeni, şiddeti, hasta yaşı ve beklentilere göre ilerler. Tedavi seçenekleri ortodontik tedavi, ortognatik cerrahi, restoratif/protetik rehabilitasyon, estetik cerrahi, dolgular, kombinasyon yaklaşımları içerir. Multidisipliner ekip iş birliği önemlidir; gerektiğinde ortodonti, ağız çene cerrahisi, plastik cerrahi, protetik diş tedavisi, dermatoloji birimleri birlikte çalışmalıdır.
Çocuklarda erken müdahale önemlidir. Büyüme döneminde uygulanan ortodontik tedavi iskelet asimetrisinin düzeltilmesine katkı sağlar. Fonksiyonel ortodontik aparatlar, palatal expander, mandibular reposisyon teknikleri kullanılır. Alışkanlık tedavisi (parmak emmeyi bırakma) önemlidir. Erişkin yaştaki tedavi seçenekleri farklıdır. Büyüme tamamlandığı için yalnızca dental kompenzasyon değil iskelet düzeltme gerekebilir. Ortognatik cerrahi kombine edilmesi gerekebilir. Genellikle tedavi öncesi 12-18 aylık ortodontik hazırlık, sonrasında ise 6-12 aylık ortodontik düzeltme süreci şeklinde ilerlenir.